MUSO ALAYHISSALOMNING JANNATDAGI QO‘SHNISI

Rivoyat qilishlaricha, bir kuni Muso alayhissalom Tangriga iltijo qilib:

— Rabbim! Jannatdagi qo‘shnim kim bo‘lar ekan, shunga qiziqdim? –debdi.

Haq taolodan nido kelibdi:

— Falon joyda qassoblik qiladigan, bir bandam bor. Uning yana bir amali borki, shu bois menga marg‘ub va maqbuldir. Agar uni huzuringga chorlasang kela olmaydi, yaxshisi o‘zing bora qol. Ey Muso, jannatdagi qo‘shning ana o‘sha banda bo‘ladi!

Muso alayhissalom o‘sha qassobni ziyorat qilish uchun yo‘lga otlanibdi. Aytilgan manzilga yetib borgach, o‘zining Kalomulloh ekanini oshkor etmay:

— Men senikiga mehmon bo‘lib keldim, — debdi.

Qassob uning munavvar yuziga boqib, bir muddat turgan joyida qotib qolibdi. So‘ng samimiy tabassum bilan mehmonni uyiga taklif qilibdi. Uni uy to‘riga o‘tkazib, izzat-ikrom ko‘rsatibdi. O‘z qo‘li bilan taom pishirib, dasturxonga qo‘yibdi. So‘ng:

— Mening ozroq ishim bor edi. Iltimos, meni kutmay taomdan tanavvul qilib turing, tortinmang, iltimos. — debdi.

O‘zi esa o‘choqdagi taomni olib, go‘shtini maydalabdi. Keyin shiftdagi zanjirga ilib qo‘yilgan zambilni tushiribdi. Uning ichida qarib-qartaygan, madoru majolsiz, bamisoli qushdek bir tutam bo‘lib qolgan ayol yotar edi. Qassob haligi luqmani mehr bilan onasiga yedirdi. Taomdan so‘ng og‘zini avaylab artdi, kiyimlarini tozaladi, boshini silab yana ehtiyotkorlik bilan zambilga joyladi. Ona esa har galgidek, pichirlab uzoq duo qildi.

Muso alayhissalom bu zambilni qassobning do‘konida ham ko‘rgan, ammo sababini so‘ramagan edi. Hayrat ila kuzatib turdi.

Qassob ishini bitirib yana mehmon huzuriga qaytdi. Mehmon hali taomga qo‘l urmagan edi. Buni ko‘rgan qassob:

— Ey nur yuzli musofir, nega taomdan yemadingiz? — deb so‘rabdi.

Muso alayhissalom:

— Sen menga bu zambil sirini aytmaguncha, taomga qo‘l urmayman, — debdi.

Shunda qassob ko‘zlarini yerga tikkancha so‘z boshlabdi:

— Ey mehmoni mukarram! Bu zambildagi zot — mening onam bo‘ladi. Qarib quvvatdan qolgan. Unga qaraydigan boshqa hech kimim yo‘q. Men ishga chiqqanda uni yolg‘iz qoldirib keta olmayman, shunga do‘konda ham zambil qilib qo‘yganman yonimda bo‘lsa, holidan havotir olmayman. Unga xizmat qilsam ko‘nglim yorishadi, qalbim taskin topadi. Kuniga ikki mahal taom berib, oq yuvib-oq tarashni eng buyuk amal deb bilaman.

Muso alayhissalom ajablanib yana so‘rabdi:

— Onang qulog‘ingga nimalarnidir uzoq pichirladi?

Qassob tabassum bilan:

— Onam doimo duo qiladilar: “Alloh seni jannatda Muso alayhissalomga qo‘shni qilsin!” deya alqadilar. Har doim shunday deydilar. Men esa “omin” deb qo‘ya qolaman. Lekin men kimmanki, shunday ulug‘ payg‘ambarga qo‘shni bo‘lsam?! Nima amal qilibmanki, Tangri bunday inoyatni ravo ko‘rsa?!.. –debdi.

Shunda Muso alayhissalom yuzida tabassum bilan debdi:

— Ey solih banda, senga mujdalar bo‘lsin! Men Musoman. Tangri meni senga yubordi va shunday marhamat qildi: “Onasi xizmatida nuqson qilmay, uning roziligi va duosini olgan o‘sha halim, xushhulq bandamni jannatda senga qo‘shni qildim!” deya mujdaladi. Bu lutfi ilohiy senga muborak bo‘lsin!

Qassobning ko‘zlari shodlik yoshlariga to‘ldi. U muhabbat va ehtirom ila Muso alayhissalomning qo‘lini o‘pdi. Ikkovlari surur, shukr va huzur ichida dasturxonga o‘tirdilar.

Turk tilidan Ma’rufjon Yo‘ldoshev tarjimasi

Ozarbayjonning uch shoiri

 

VASİF SÜLEYMAN

 

UNUTDING...

 

Na sevding rosmana, na yuz o‘girding,

Shunchaki taskinsan, shunchaki umid.

Men seni hammadan ziyod sevardim,

Sen meni hammadan avval unutding.

 

Ne qilay shakaru, qandu, bolni men,

Yuragim na kuzu, na bahor istar.

Qo‘llarim bormaydi sochingga endi,

Endi sochlaring ham istamas qo‘lim.

 

Na so‘zing ustiga so‘z aytarim bor,

Na qalbimda borin inkor qilgayman.

Butun umr seni beshak kutgayman,

Taniysan-ku meni — o‘sha o‘shaman.

 

Dunyoning yo‘llari quvonchga to‘la,

Yo‘llarning dunyosi dard ila to‘la.

Biz axir sevgidan yaralgan edik,

Bizni o‘ldirgan ham sevgi aslida.

 

Na sevding rosmana, na yuz o‘girding,

Shunchaki taskinsan, shunchaki umid.

Men seni hammadan ziyod sevardim,

Sen meni hammadan avval unutding.

 

RƏŞAD AZƏRİ

 

O‘ZIMDAN UZR SO‘RAYMAN

 

Nokasni kas bilib, boshga ko‘tardim,

Noloyiq kimsani loyiq deb bildim.

Nonko‘r bandalarga jon fido qildim

Men o‘zimdan uzr, uzr so‘rayman.

 

Faryodlar, fig‘onlar ortdi kun sayin,

Turfa nolalarga tasalli bo‘ldim.

O‘zimni tinglamay kechikdim doim,

Men o‘zimdan uzr, uzr so‘rayman.

 

Yurakka yo‘l topar yurakning o‘zi,

Singan qalb tuzalmas, qaytmas asliga.

O‘zgalarning ko‘ngli sinmasin deya,

O‘z ko‘nglimni sindirib tamom qilibman.

 

Qalbimga o‘t yoqib, ado qilibman,

Men o‘zimdan uzr, uzr so‘rayman.

 

ƏLÖVSƏT HƏKƏRİLİ

 

O‘ZBEKISTON GO‘ZALI

 

Ehtimol, sen go‘zalsan, yangi chiqqan oydan-da,

Ehtimol, sen go‘zalsan, loladigi xoldan-da.

Men senga yo‘llagayman shu she’rim-la sevgimni,

Men seni ko‘rmasam-da, O‘zbekiston go‘zali.

 

Hammaga vatan dunyo, men unda begonaman,

Bu dunyoga kelibman sham misoli eriyman.

Bola emasman axir, xayollarim sendadir,

Men seni ko‘rmasam-da, O‘zbekiston go‘zali.

 

Ash’or yozgan qo‘lingni siqay deyman do‘stona,

Sen o‘zbek go‘zalisan, men olovlar o‘g‘loni.

Dardim bisyoru ammo yarashmas doston qilsam,

Men seni ko‘rmasam-da, O‘zbekiston go‘zali.

 

Ishqimning osmonida sen misoli Zuhrosan,

Va yo quyosh qizisan, qirmiziga qorilgan.

Men seni vasf ayladim, dunyoning shoirasi.

Men seni ko‘rmasam-da, O‘zbekiston go‘zali.

 

Balki biz ko‘rishgandik dunyo yaralgan kunda,

Ruhimga juda yaqin, ismingni bilmasam-da.

Sendan uzr so‘rayman, hasratingda yonsam-da,

Men seni ko‘rmasam-da, O‘zbekiston go‘zali.

11.02.2026. M. Yo‘ldoshev tarjimasi

 

Сирли малҳам

Боязид Бистомий ҳазратлари замонасининг машҳур табибидан сўрабди:

— Эй табиби ҳозиқ! Сенда менинг дардимга ҳам дори топиларми?

Табиб сўрабди:

— Қандай дард қийнаяпти сизни?

Боязид ҳазратлари:

— Гуноҳ деб аталгувчи дарди азимдан музтарибман, – дебди.

Табиб икки қўлини очиб:

— Мен гуноҳ деб аталгувчи дардни билмасман ва унга қандай дори нафъ қилишидан ҳам бехабарман, - дебди ажабланиб.

Ўша ерда бу суҳбатга қулоқ солиб турган мажнунваш бир йигит сўзга аралашиб:

— Ота, сизнинг дардингизга нафъ қилгувчи дорини мен биламан, -дебди.

Боязид ҳазратлари қувонч билан:

— Айт унда, эй йигит! — дебди.

У йигитнинг орифу комил эканидан бехабар улус уни мажнуни девона, дарвеши бенаво дея масхара қилмоқни хуш кўрар экан. Йигит Бистомий ҳазатларига қараб дебди:

— Ўн дирҳам тавба илдизи ва ўн дирҳам истиғфор баргини олиб, уларни қалб ҳавончасига солинг ва тавҳид тўқмоғи билан эзинг! Инсоф элагидан ўтказиб, кўз ёшлари билан обдан қоринг! Сўнг ишқ тандирида сингитиб пиширинг! Ҳосил бўлган малҳамдан ҳар куни беш қошиқдан еб турсангиз, касалликдан асар ҳам қолмайди!

Буни эшитган Боязд Бистомий чуқур хўрсиниб дебди:

— Боракалло, ўғлим! Сенингдек орифларга “мажнун” деб, ўзини ақлли санаганларга таассуфлар бўлсин!

Қиссадан ҳисса шуки, тандаги касалликдан аввал, қалбдаги иллатдан қутилиш даркор. Қалб қаттиғлигини истиғфор кўз ёшлари юмшатгани сингари, руҳ равонлигини тавҳиду таваккул, тан соғлиғини эса покизалик асрагай. Бошқаларга муҳаббат ва меҳр кўзи ила боқмоқ инсонни икки дунё саодатига етказгай.

М.Йўлдошев таржимаси.

10.02.2026